Aseksüel Kadın Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme
İnsanlar arasındaki ilişkiler, sadece biyolojik ya da duygusal düzeyde değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasal düzeyde de biçimlenir. İktidarın, kurumların, ideolojilerin, yurttaşlık ve demokrasi anlayışlarının şekillendirdiği bir toplumda, cinsiyet ve cinsellik gibi kavramlar sadece kişisel tercihler olarak değil, aynı zamanda toplumsal yapının ve gücün birer yansıması olarak ele alınmalıdır. Bu bağlamda, seksüel kimlikler ve tercihler, iktidar ilişkilerinin ve toplumsal düzeydeki eşitsizliklerin ortaya çıkış biçimlerini anlamada önemli bir rol oynar.
Aseksüellik, özellikle son yıllarda toplumsal kabul görmeye başlayan bir kimlik olmasına rağmen, hâlâ büyük ölçüde yanlış anlaşılmakta veya göz ardı edilmektedir. Peki, “aseksüel kadın” ne demektir? Aseksüel bir kadın, cinsel çekim hissetmeyen, cinsellikten herhangi bir arzusu olmayan bir kişiyi tanımlar. Ancak, bu basit bir tanım olmanın çok ötesindedir. Cinsel kimlik ve toplumsal roller arasındaki kesişimler, meşruiyet, katılım ve iktidar ilişkileriyle ne şekilde şekillenir? Bu yazıda, aseksüel kadın kimliğini, siyasetin güç dinamikleri ve toplumsal düzene dair kavramlar çerçevesinde ele alacağız.
Aseksüellik ve İktidar İlişkileri
Cinsellik ve Güç İlişkileri
İktidar ilişkileri, genellikle insanların bedensel varlıklarını nasıl anlamlandırdıkları, hangi kimlikleri kabul ettikleri ve hangi kimlikleri dışladıkları üzerine şekillenir. Cinsellik, bu iktidar ilişkilerinin merkezi bir alanıdır. Michel Foucault’nun güç ve bilgi üzerine geliştirdiği düşünceler, cinselliğin iktidarın elinde nasıl bir araç haline geldiğini anlamamıza yardımcı olur. Foucault, iktidarın, bireylerin cinsel kimliklerini nasıl şekillendirdiğini ve bu kimlikleri toplumsal normlara nasıl entegre ettiğini anlatır.
Cinsellik ve kimlikler üzerinden kurulan iktidar, sadece bireylerin seçimleriyle sınırlı kalmaz. Aynı zamanda toplumun kurumları, aile yapıları ve devlet, bu kimliklerin kabul edilip edilmemesini belirleyen güç merkezleridir. Aseksüel bir kadın, çoğu zaman cinsel çekim arayışının evrensel bir gereklilik olduğu varsayımıyla karşı karşıya kalır. Bu, aseksüelliğin sosyal olarak dışlanmasına, kimliklerin yanlış anlaşılmasına ve bu kimliklerin yok sayılmasına yol açar. Burada, iktidarın ve gücün nasıl işlediğini ve bu yapıların heteronormatif cinsellik üzerinden nasıl şekillendiğini görmemiz mümkündür.
Cinsel Normlar ve Toplumsal Hegemonya
Toplumlar, cinsellik üzerinden hegemonik normlar üretir. Aseksüellik, bu normlarla doğrudan çatışan bir kimlik olarak, toplumsal düzenin dışına itilmiş bir konumda kalır. Aseksüel kadınlar, çoğu zaman bu normlar tarafından “eksik” veya “yanlış” kabul edilir. Cinselliği toplumun önemli bir yapı taşı olarak gören ideolojiler, bu kimliği sürekli olarak marjinalleştirir.
Antonio Gramsci’nin hegemonya teorisi, bu noktada çok önemli bir açılım sağlar. Gramsci, egemen ideolojilerin, sadece devletin kurumları aracılığıyla değil, aynı zamanda toplumsal normlar ve kültürel üretim araçları üzerinden yayıldığını savunur. Aseksüellik, bu hegemonik cinsel normların dışında kalan bir kimlik olduğundan, sadece toplumsal alanda değil, devletin ve toplumun kültürel üretim araçlarında da görünürlük sorunu yaşar. Cinsellik, sadece bireysel bir tercih değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasal bir norm olarak işlev görür.
Aseksüel Kadın ve Yurttaşlık: Katılım ve Meşruiyet
Yurttaşlık ve Cinsel Kimlik
Yurttaşlık, yalnızca siyasi hakların ötesinde, aynı zamanda bireylerin toplumsal kabul ve eşitlik temelinde kendilerini nasıl ifade ettikleriyle de ilişkilidir. Aseksüel bir kadın, toplumda yer edinmeye çalışırken, sadece kendisini tanımlama hakkına değil, aynı zamanda toplumun normları ve yapıları içinde eşit katılım hakkına da sahip olmalıdır. Bu noktada, yurttaşlık ve katılım kavramları, toplumsal eşitlik açısından kritik bir rol oynar.
Aseksüel kadınların, toplumdaki diğer bireylerle eşit haklar ve katılımı elde etmesi, toplumsal normların ve kurumların bu kimlikleri kabul etmesine bağlıdır. Bu, sadece bir cinsel kimlik meselesi değildir; aynı zamanda bir meşruiyet meselesidir. Meşruiyet, toplumsal kabul görme anlamına gelir ve bu, bir kişinin kimliğiyle ilgili toplumsal normlar tarafından nasıl şekillendiğini gösterir. Aseksüel bir kadın, toplumsal kabul açısından büyük bir engelle karşılaşabilir. Hangi kimliklerin meşru sayılacağı, toplumsal güç ilişkilerinin nasıl işlediğiyle doğrudan ilişkilidir.
Demokrasi ve Cinsel Çeşitlilik
Demokrasi, temelde eşitlik ve özgürlük ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Ancak, bu eşitlik, herkesin kimliğini özgürce ifade edebilmesiyle sağlanabilir. Aseksüel kadınlar, çoğu zaman, hem toplumsal anlamda hem de hukuki alanda dışlanmış, kimliklerini ifade edebilme konusunda zorluklarla karşılaşmışlardır. Bu da, demokrasi anlayışının ne kadar kapsayıcı olduğu üzerine ciddi bir soruyu gündeme getirir. Gerçekten de, bir toplumun demokratik olup olmadığı, tüm bireylerin kimliklerini ifade edebilme ve eşit haklara sahip olma düzeyine göre değerlendirilmelidir.
Bir demokrasinin sağlıklı işleyebilmesi için, her bireyin toplumsal normlara göre şekillenen kimliklerinden bağımsız olarak, eşit haklar ve fırsatlar sunulmalıdır. Bu noktada, aseksüel kadınların toplumda görünürlüğü, devletin bu kimliklere yönelik tutumuyla doğrudan ilgilidir. Eğer bir toplumda cinsel kimliklerin çeşitliliği kabul edilmezse, demokrasi sadece bir soyut kavram olarak kalır, toplumsal haklar ve özgürlükler ise yalnızca belirli kimliklere sahip olanlar için geçerli olur.
Güncel Siyasal Olaylar ve Aseksüellik
Aseksüellik ve Toplumsal Değişim
Son yıllarda, toplumsal cinsiyet ve cinsel kimlikler üzerine yapılan çalışmalar, aseksüel kimliklerin daha fazla kabul görmesine yardımcı olmuştur. Özellikle Batı toplumlarında, LGBTQ+ hareketinin genişlemesi ve farklı cinsel kimliklerin tanınması, aseksüelliğin de daha fazla görünür olmasına zemin hazırlamıştır. Ancak, bu süreç hâlâ tam anlamıyla tamamlanmış değildir. Aseksüel kadınların toplumsal alanda daha fazla kabul görmesi, bu kimliklerin ve hakların siyasal anlamda meşrulaştırılmasına bağlıdır.
Örneğin, bazı ülkelerde eşit haklar mücadelesi, yalnızca cinsel yönelimleri tanımakla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda aseksüelliği de kapsayacak şekilde genişletilmeye başlanmıştır. Ancak bu, dünya genelinde yaygın bir değişim değildir ve bu durum, toplumların ne kadar ilerici veya geri olduğuna dair önemli ipuçları sunmaktadır.
Sonuç: Aseksüellik, İktidar ve Toplumsal Katılım
Aseksüel kadın kimliği, toplumsal güç ilişkileri, devletin tutumları, yurttaşlık ve demokrasi anlayışları açısından çok katmanlı bir mesele oluşturur. Cinsellik ve kimlikler arasındaki sınırlar, sadece kişisel tercihler değil, aynı zamanda toplumsal normların ve ideolojilerin yansımasıdır. Aseksüellik, toplumsal kabul ve eşitlik mücadelesinin bir parçası olmalı, bu kimliklere sahip bireyler de toplumsal alanda eşit haklara sahip olmalıdır.
Bu bağlamda, demokratik bir toplumda, tüm bireylerin kimliklerini özgürce ifade edebilmesi, toplumun sadece cinsiyet veya cinsel yönelimlere göre değil, çeşitliliğe saygı göstererek eşitlik sağlaması gerektiği sorusunu ortaya koyar. Aseksüel kadınların toplumda kabul görmesi ve haklarının tanınması, sadece bir kimlik meselesi değil, aynı zamanda toplumsal eşitlik ve demokrasi mücadelesidir. Peki, sizce, toplumsal normlar, cinsel kimlikleri ne ölçüde dönüştürmelidir? Bir demokrasi gerçekten eşitlikçi olabilmek için hangi kimliklerin kabulünü şart koşar?